Al meer dan 35 jaar werkt Marga Smits met veel plezier in de nachtzorg. Wat begon bij de toenmalige Pepijnklinieken, groeide uit tot een lange loopbaan in de nachtzorg bij Pergamijn.
Haar liefde voor de zorg ontstond al op jonge leeftijd. Toen ze 11 jaar was, werd ze ernstig ziek en redden zorgverleners haar leven. Die ervaring maakte zoveel indruk dat ze toen al wist: ik wil later ook in de zorg werken en iets voor andere mensen betekenen.
De gehandicaptenzorg bleek uiteindelijk goed bij haar te passen. Ze vindt het mooi om vooranderen te zorgen, er voor mensen te zijn en een blijvende band op te bouwen.
Van dag- en nachtdiensten naar de nachtzorg
Toen Marga begon met werken in de zorg, vingen de woningen de nachtzorg zelf op. Ze werkte daardoor zowel dag- als nachtdiensten. Dat gaf haar de kans om te ontdekken wat het beste bij haar paste.
Toen er vervolgens een vacature in de nachtzorg vrijkwam, hoefde ze niet lang na te denken. Ze solliciteerde direct en werd aangenomen. Inmiddels werkt ze er, bijna 36 jaar later, nog altijd met veel plezier.
“Juist de afwisseling sprak me aan. Vrijwel elke nacht werk je in een andere teamsamenstelling en binnen dat team doe je verschillende werkzaamheden. Geen nacht is hetzelfde.”
Een vak dat blijft veranderen
Sinds 1990 maakt Marga deel uit van team Nachtzorg. In die jaren is haar werk enorm veranderd. Waar een nachtdienst vroeger vooral bestond uit vast controlerondes op één locatie, werkt het team tegenwoordig vanuit een centrale plek op Pepinusbrug in Echt. Vanuit daar worden de vaste zorgrondes gedaan en houden de medewerkers met behulp van beluisteringsapparatuur en zorgcommunicatietechnologie toezicht op cliënten van alle locaties.
Vanuit hier ontstaat zorg op vraag, die wordt geleverd in groepjes van twee personen. In het geval van een buitenlocatie wordt de slaapdienst wakker gebeld om deze zorg te leveren. Daarnaast zijn er op twee locaties wakkere nachtdiensten aanwezig vanuit team Nachtzorg. Ook vertrekt één medewerker richting Zuid-Limburg om op een aantal buitenlocaties vaste zorg te leveren en tegen de ochtend weer terug te keren naar Pepinusbrug.
Dat betekent dat Marga en haar collega's met veel verschillende doelgroepen en uiteenlopende zorgvragen te maken krijgen.
“Dat vind ik juist zo leuk aan de nachtzorg. Overdag werk je meestal op één groep en met één doelgroep. In de nachtzorg ben je verantwoordelijk voor alle cliënten op het terrein en via de beluistering voor de meeste buitenlocaties. Je krijgt daardoor met heel verschillende mensen en situaties te maken.”
Die diversiteit vraagt ook om kennis en flexibiliteit. Je moet weten hoe je verschillende cliënten het beste kunt benaderen en welke methodieken en signaleringsplannen bij hen passen. Volgens Marga zorgt dat ervoor dat je steeds steviger in je schoenen komt te staan.
“De zorgvragen zijn complexer dan vroeger. Daarom blijf ik mezelf graag ontwikkelen. Bij Pergamijn is er genoeg ruimte voor die ontwikkeling. Inmiddels heb ik tientallen certificaten behaald en volg ik nog steeds met plezier scholingen. Alles wat je leert, neem je mee. Niet alleen in je werk, maar vaak ook in het dagelijks leven.”
De nacht is om te slapen
Ook de visie op nachtzorg veranderde door de jaren heen. Waar vroeger standaard controlerondes werden gelopen en werkzaamheden volgens een vast patroon werden uitgevoerd, staat tegenwoordig de nachtrust van de cliënt veel meer centraal.
“De nacht is om te slapen, tenzij er zorg nodig is. Dankzij goede samenwerking en zorgcommunicatietechnologie kunnen we veel beter afstemmen op wat iedere cliënt nodig heeft. Dat vraagt om maatwerk en een proactieve houding.”
Volgens Marga betekent goede nachtzorg dan ook niet dat je voortdurend bezig bent. Soms is juist het tegenovergestelde nodig: goed observeren, overleggen, vooruitdenken en weten wanneer je wél en wanneer je niet in actie hoeft te komen.
Van elkaar blijven leren
Na zoveel jaren ervaring zou je misschien verwachten dat Marga alles wel heeft gezien. Toch denkt ze daar andersover. Ze vindt het juist mooi dat ze blijft leren, ook van collega's die een stuk jonger zijn.
“Veel collega's zijn een stuk jonger dan ik ben. Zij brengen nieuwe inzichten mee vanuit hun opleiding en ik deel graag mijn ervaring. Zo blijven we van elkaar leren.”
Samen sterk in de nacht
Nachtzorg draait volgens Marga dan ook om veel meer dan alleen het uitvoeren van zorgtaken. Juist wanneer de meeste mensen slapen, is samenwerking belangrijk.
“Je weet nooit hoe een nacht verloopt. Samen zorgen we voor de verbinding tussen de avond en de dag. We ondersteunen elkaar en schakelen met woningen, artsen, gedragsdeskundigen en andere disciplines. Uiteindelijk doen we het met elkaar.”
Als arbo-aandachtsvelder denkt Marga daarnaast graag mee over hoe het werk veiliger en prettiger kan worden voor zowel cliënten als collega's.
Wanneer is een nacht geslaagd?
Na meer dan 35 jaar gaat Marga nog altijd met plezier naar haar werk, omdat ze weet dat haar aanwezigheid ertoe doet.
“Als ik 's morgens naar huis ga en ik weet dat de cliënten topzorg hebben gekregen, dan is mijn nacht geslaagd.”
Dat gevoel is misschien wel de belangrijkste reden waarom Marga het vak al zo lang met zoveel bevlogenheid doet. Haar werk gaat over alert zijn, verantwoordelijkheid nemen en soms juist de rust bewaren. Maar bovenal gaat het over er zijn wanneer iemand je nodig heeft.
“Ik hoop dat ik mijn bevlogenheid kan blijven overdragen aan collega's. En dat er, ook als ik over een paar jaar met pensioen ga, nog heel veel betrokken collega's rondlopen die hetzelfde voelen. Want 's nachts is alles anders. En juist daarom is het zo'n mooi vak.”
Geïnspireerd door dit verhaal?
Werken bij Pergamijn, dat is werken met en voor mensen. In de directe zorg, als behandelaar, kantoormedewerker of leidinggevende: bij ons ben je van betekenis.
